TÜRKLƏRƏ QARŞI VURUŞAN ERMƏNİSTAN FİDAİ PARTİZANLARI NƏDİR?

0
137

Tanınmış bir erməni milisi olan Fidai Ermənistanın mülki vətəndaşları idi və ailələrini könüllü olaraq özünümüdafiə dəstələrini yaratmaq adı altında tərk edərək, Şimali Qafqazdakı Türklərə və türk soylu xalqlara qarşı təxribatlar törədən bir terror təşkilatı yaratdılar.

 

Армянские партизаны фидаи: кто они и зачем воевали против турок?

Erməni fidai (յիա The) termininin özü ərəbcə fədaedən sözündən yaranmışdır: فدائيون fidā’īyūn, sözün əsl mənasıda “qurban kəsənlər” deməkdir. Erməni fədailərinin məqsədi  “Erməni əhalisini” və türk ordusunun hücumlarından qorumaq idi.

Erməni fideaların əsas məqsədi erməni kəndlilərini Osmanlılara qarşı qoymaq və eyni zamanda Osmanlı İmperatorluğunun erməni məskunlaşdığı ərazilərdəki fəaliyyətlərini pozmaq idi. Erməni fədailəri öz (erməni)xalqına muxtariyyət və sonra tam müstəqillik əldə etməyi qarşısına məqsəd qoymuşdur.

Erməni fədailəri qarışıdurmalar  yaradaraq, Sasundakı müqavimətdə (1894), Zeytundakı üsyanda (1895-1896) və Vanın təxribatında iştirak etdilər.

Erməni fədailəri Osmanlı İmperiyasının erməni əhalisindən tez bir zamanda şöhrət, dəstək və etibar qazandılar. Birinci Dünya Müharibəsi illərində bir çox erməni partizanları xəyanət edərək, Osmanlı İmperiyasına qarşı döyüşmək üçün Rusiya ordusuna qatıldı və  türk və türk soylu xalqlara qarşı Soyqırımı yaratdılar.

 

Padşahın istefasından sonra Rusiya Qafqaz cəbhəsi dağıldıqda, Fədailər yerli ermənilərə irəliləyən türk ordusuna tab gətirməyə kömək etdi. Fədai, Qara Killiss döyüşü, Baş Abaran və Sardarabat döyüşləri kimi döyüşlərdə türklərə qarşı çoxsaylı təxribatlar törətmişlər.

Erməni partizan dığalarının ümumi sayı  hər zaman maksimum 40.000-50.000 nəfər təşkil edirdi. Bir çox erməni   Ermənistanın müdafiə bölgələrinə düşdü. Onların xatirəsinə məşhur erməni mahnısı Ai Kajer (erməni cəsur adamları) yaradıldı.

Qarabağ müharibəsi zamanı  əcdadlarının xatirəsinə Qarabağda  döyüşən erməni könüllüləri özlərini Fideas və ya Fedaines adlandırmağa başladılar. Xüsusilə ataları  Ermənistandan olanlar.

LEAVE A REPLY